x x

De toekomst van HR, deel 1: Belangrijkste trends

Na de hausse van voorspellingen voor 2012 is het een mooi moment om eens wat verder voorruit te kijken, bijvoorbeeld 5 jaar vooruit.
images
Wat zijn de te verwachten ontwikkelingen bij en binnen organisaties en welke impact heeft dit op het HR-vak? Zonder te pretenderen volledig te zijn, besteed ik de komende weken in een aandacht aan dit onderwerp. De eerste bijdrage gaat over de belangrijkste macrotrends en de tweede bijdrage over de impact daarvan op organisaties.

De belangrijkste trends
Voorspellen is en blijft altijd een lastige bezigheid. Door de toekomst te voorspellen oefen je al invloed uit op die toekomst. Of het nu gaat om voorspellen, trendwatchen, trendspotten of welke term dan ook gehanteerd wordt, ze zijn allemaal voor een groot deel gebaseerd op (macro)signalen welke in de wereld al zichtbaar zijn.

Vanuit dat oogpunt zijn er een aantal belangrijke trends te onderkennen, waar we bovendien de komende jaren nog meer mee te maken krijgen, te weten:

Eenvoud
Eén van de klassieke attracties op de kermis was altijd het touwtje trekken. Trekken aan een touwtje, niet wetende wat er dan gebeurt en afwachten wat je vervolgens kreeg. Eén voordeel, het was altijd prijs.

De wereld anno 2012 vertoont wel hele sterke overeenkomsten met het touwtje trekken van weleer. De complexiteit van de wereld is de laatste decennia enorm toegenomen. Enerzijds door de technologische ontwikkeling en anderzijds door de hoeveelheid beschikbaar informatie en de snelheid waarmee die informatie beschikbaar is.
Eenvoud01
Allerlei verschillende machten grijpen op elkaar in, maar wie trekt er nou aan de touwtjes, wie bepaalt waar we heen gaan? Zijn dat politici, de CEO’s van de machtigste bedrijven, of toch die geheimzinnige financiële instituten. Niemand lijkt het overzicht te hebben wat er gebeurt als je aan een specifiek touwtje trekt.

Hoe het ook zij, de komende jaren zullen we een sterke vraag naar eenvoud krijgen, of anders gezegd: het reduceren van complexiteit. Who’s in charge, waar gaan we heen en welke rol speel ik daarin?

Transparantie
Het jaar 2011 stond in het teken van opstand. Digitale opstand via Wikileaks en fysieke opstand in met name de Arabische landen. Opstand tegen onderdrukking, tegen het dom houden van bevolkingsgroepen en opstand tegen het manipuleren van media.

Omdat er zo vreselijk veel informatie beschikbaar is en bovendien snel beschikbaar is, zijn mensen meer en meer bezig ook hun eigen mening te vormen en accepteren niet zomaar meer wat er door de hogere machten wordt gezegd en voorgeschreven.

Dictaturen overleven niet en ook democratieën zullen hun stinkende best moeten doen om zich te moderniseren. Alle keuzes, besluiten en acties zullen pas dan geaccepteerd worden, als in openheid aangegeven wordt hoe die keuzes, besluiten en acties tot stand zijn gekomen. Geen achterkamertjes politiek, geen graaiende bestuurders, geen geheime diensten die naar willekeur de wet aan hun laars kunnen lappen. Transparantie en openheid dus.

Schaalverkleining
Al sinds halverwege vorige eeuw is schaalvergroting het devies. Groot, nog groter, nog machtiger. Veel grote collosale bedrijven en organisaties met veel geld en veel macht hebben vooral zichzelf centraal gesteld en daarmee een forse afstand gecreëerd van hun eigenlijke klanten.

Natuurlijk, prachtige marketingconcepten gericht op doelgroepen, allemaal verpakt in zogenaamde gepersonaliseerde campagnes, maar een gepersonaliseerd contact is nog steeds verre van een persoonlijk contact.

Tot slot heeft schaalvergroting voor veel organisaties weliswaar voordelen gehad, echter een belangrijke keerzijde is ook dat de flexibiliteit ver te zoeken is. Juist in een maatschappij waar de intensiteit van leven, werken en ontwikkelen enorm is toegenomen, is de behoefte aan flexibiliteit en het vermogen tot innoveren voor de komende jaren een belangrijk uitgangspunt.

Betekent dat alleen nog maar kleine organisaties in de toekomst? Nee, naast kleine flexibele organisaties bestaat er ook ruimte voor organisatieonderdelen (units) van grotere organisaties, met een hoge mate van autonomie. Grote organisatie die in staat zijn kleinschaligheid binnen hun eigen organisatie te organiseren zullen dezelfde voordelen genieten als de kleine organisaties.

Duurzaamheid
Wereldwijd zijn we druk met elkaar aan het discussiëren of duurzaamheid nu een beweging of een hype is. Dat de wereld te lijden heeft van de manier waarop we de wereld exploiteren dat is duidelijk, maar hoe ver gaat onze invloed?

Doordat er heel veel initiatieven zijn genomen door regeringen, instanties en bedrijven rondom duurzaamheid, is duurzaamheid als begrip behoorlijk aan erosie onderhevig.
imgres-2


De discussie rondom het begrip duurzaamheid zal nog wel even voortduren, echter duurzaamheid in de context van de macrotrends draait in essentie om LTD (Long Term Decision Making), ofwel lange termijn denken en handelen. Dus beslissen en handelen op basis van de impact ervan op niet alleen vandaag en morgen, maar vooral ook op de impact ervan op de dagen en jaren erna.

Aandacht
Internet heeft in de afgelopen jaren voor een revolutie gezorgd. Alle bovengenoemde trends zijn in meer of mindere mate sterk beïnvloed door internet.

Wat bij grote bewegingen vaak het geval is, is dat er een tegenbeweging ontstaat. Internet kan met een gerust hart „een grote beweging” genoemd worden. De tegenbeweging in dit geval is de steeds sterkere behoefte van mensen aan persoonlijke aandacht. Juist door de digitalisering is er steeds minder direct intermenselijk contact. Er van uitgaande dat de primaire levensbehoefte van de mens aandacht is, zijn mensen daarom bereid iets te geven in welke vorm dan ook, voor eerlijke en oprechte aandacht. Dat geldt voor consumenten, klanten, leveranciers èn ook voor werknemers.

Een duidelijk voorbeeld hiervan is het ontstaat van allerlei online en offline communities. Gemeenschappelijke interesses die mensen onderling verbinden, los van demografische achtergronden. De behoefte aan het delen van persoonlijke verhalen, ervaringen en belevenissen. Stuk voor stuk tekenen van een sterke drang naar aandacht.

Impact op organisaties
Zoals eerder aangegeven pretendeer ik zeker niet volledig te zijn, maar zijn dit een aantal zeer sterke trends die veel impact gaan hebben hoe organisaties zich in de komende jaren zullen gaan organiseren, hoe ze hun menselijk kapitaal gaan inzetten en hoe ze uiteindelijk in relatie tot hun speelveld de eigen doelen kunnen bereiken. Deze vragen staan centraal in deel 2 van dit drieluik. Deel 2 volgt binnenkort…